[ 152 ] مفرّح جالينوس : معروف به طولا ماخاس ، يعنى جبار القلب . جهت خفقان حارّ و صعود ابخره به دماغ و سدر و دوار و صرع و شقيقه و ماليخوليا و حمى و تشنگى و قطع خون و نكايت سموم ، نافع . بارد است در درجهء سوم و خشك است در اوّل . صفت آن : آمله در شير يك هفته خيسانيده و در گلاب سه روز ؛ گل گاو زبان و تخم خرفه ، از هر يك بيست مثقال ؛ صندل سفيد و زرد و سرخ ، پوست بيخ رازيانه و سنبل الطيب ، از هر يك ده مثقال ؛ بهمن سفيد ، دارچينى ، گشنيز خشك ، طباشير ، پوست نارنج و ترنج ، ابريشم مقرض و كهربا ، از هر يك پنج مثقال ؛ مرجان و مرواريد ، از هر يك سه مثقال ؛ طلاى محلول ، نقرهء محلول ، زمرد و ياقوت ، از هر يك دو مثقال با شربت سيب و شربت ريباس و شربت انارين ، هر يك ، يك وزن بسرشند . [ 153 ] مفرّح اعظم : معتدل است و بهترين مفرحات و موافق و معتدل جميع امزجه و شكنندهء تندى خون و رافع جميع اخلاط فاسده وصاف كنندهء خون و مقوّى حواس و اعضاى رئيسه و غيره و زياد كننده فهم و حفظ ، بر طرف مىكند اعيا و كسالت و بلادت و توحش را و نفخ را به تحليل مىبرد و مقوّى اشتها و باه و رافع اقسام كرم و خفقان و ماليخوليا و وسواس و برسام ، به غايت عجيب الفعل و جليل القدر است . چون اضافه كنند ياقوت و غيره از احجار را ، ناميده مىشود به معجون ياقوت مخلص از و با و طاعون و آشاميدن و طلا نمودن او با روغن بنفشه ، ايمن سازد از و با و طاعون و حقير مكرر تجربه نموده ، در جميع مراتب بىعديل و موافق اكثر امزجه و قريب الاعتدال است و به جهت رفع صرع و جنون و ضعف دل و توحش ، به غايت مجرب است و مبهّى و مداومت او حافظ صحت و بهترين مفرحات است . صفت آن : شاهتره ، بادرنجبويه ، گل گاو زبان و تنبول ، از هر يك ده مثقال ؛ بهمن سرخ و سفيد ، از هر يك پنج مثقال ؛ لاجورد غير مغسول ، طباشير ، گل مختوم و حقير بدل او گلى از داغستان مىآرند و مشهور است كرده و اثرش را قوىتر از گل مختوم مشاهده نموده ؛ زعفران ، درونج ، زرنب ، كبابه و زرنباد ، از هر يك سه مثقال ؛ هليلهء كابلى ، ابريشم مقرض ، صندل سفيد و پوست بيرون پسته ، از هر يك دو مثقال ؛ مرجان ، مرواريد و كهربا ، از هر يك ، يك مثقال ؛ دانهء هيل ، يك مثقال ؛ عود ، نيم مثقال ؛ ورق طلا ، ورق نقره و ياقوت سرخ ، از هر يك دو مثقال - و حقير بدون طلا و نقره استعمال نموده - ، ادويه را